فلسفه یک علم بسیار قدیمی است که به سوالات اساسی زندگی می‌پردازد و از این نظر با سایر علوم متفاوت است. منظور از رشته فلسفه، همان فلسفه غرب است و اگر بخواهیم نظر اسلام را در مورد این سوالات اساسی بدانیم، باید رشته فلسفه اسلامی را بخوانیم. هرچند که هر کدام، مقداری از مباحث یکدیگر را در خود جای داده است.

فلسفه چیست؟

اهمیت رشته فلسفه در این است که فلسفه یک علم بسیار قدیمی است که گویا از زندگی عادی فراتر رفته و زندگی را از بالا می نگرد و سوال های اساسی مطرح می کند؛ مثلاً اینکه ما چرا به دنیا آمده ایم؟ به کجا میرویم؟ از کجا آمده ایم؟ اینکه می­گوییم فلان چیز زیباست، از کجا این را می­فهمیم؟ 

مصداقش این شعر مولانا است که می گوید:

روزها فکر من این است و همه شب سخنم

که چرا غافل از احوال دل خویشتنم

از کجا آمده ام؟ آمدنم بهر چه بود؟

 به کجا میروم آخر؟ ننمایی وطنم

 یکی از معانی فلسفه به معنی چرایی است؛ مثلاً فلسفه زندگی به معنای چرایی زندگی است یا به عبارتی این که چرا زندگی میکنیم.

 هدف ها به اقسام گوناگونی تقسیم می شود؛ مثلاً امروز صبح که از خواب بیدار می شوم هدفم برای امروز چیست؟ یا مثلاً هدفم از رفتن به دانشگاه چیست؟ یا هدفم از این شغلی که دارم چیست؟ هدفم از ازدواج چیست؟ اساسی­ترین چیزی که به ذهن می‌رسد این است که هدف از زندگی چیست؟ فلسفه به مسائل یا موجودات کلی مربوط به زندگی می پردازد و به یک محدوده خاص بسنده نمی کند. 

مثلا در علم شیمی، دانشجو فقط با مسائل مربوط به شیمی سروکار دارد، در علم زمین شناسی فقط با کره زمین سر و کار دارد، در مهندسی عمران با ساخت و ساز سر و کار دارد، اما فلسفه با همه چیز سر و کار دارد، از خدا گرفته تا موجودات دیگر. فلسفه در مورد کلیت این موجوداتی که با آنها سر و کار دارد، بحث می کند، مثلاً اینکه این گیاه یا کره زمین چرا وجود دارد و دیگر مثل علم شیمی یا زیست شناسی در مورد اینکه این گیاه از چه چیزی ساخته شده و یا عناصر آن چیست، بحث نمی کند.

اهمیت رشته فلسفه در این است که فلسفه یک علم بسیار قدیمی است که گویا از زندگی عادی فراتر رفته و زندگی را از بالا می نگرد.

رشته فلسفه برای چه کسانی مناسب است؟

این رشته برای کسانی مناسب است که فکر کردن را دوست دارند یا کسانی که هوش درون فردی خوبی دارند، آنها کسانی هستند که وقتی تنها می شوند به مسائل مهم زندگی فکر می کنند. 

سوالات اساسی زندگی و یافتن پاسخ آن ها باید برای دانشجویان این رشته مهم باشد. به علت خواندن فلسفه غرب، دانشجو باید زبان انگلیسی و در صورت خواندن فلسفه اسلامی، دانشجو باید زبان عربی بداند. همچنین ذهنی فعال در زمینه ریاضی و هندسه داشته باشد. علت دانستن ریاضی و فلسفه در این است که هر دو ذهنی استدلال گر می خواهد، به این معنا که مثلاً ما در ریاضی یک سری اصول داریم که بر روی آنها پایبند هستیم و بقیه مسائل را بر اساس این اصول استدلال کرده و حل می کنیم. 

نکته‌­ی مهمی که دانشجو باید به آن توجه کند این است که باید بین مسائلی که با آنها در طول تحصیل سروکار دارد و زندگی‌اش تعادل ایجاد کند. بگذارید این گونه بگویم که فلسفه  به مسائل از بالا و به طور کلی نگاه می‌کند ولی ما این پایین و درون زندگی به سر میبریم و باید بین این دو تعادل ایجاد کنیم. مثال آن فرد نباشیم که آنقدر به این مسئله فکر کرده که من چگونه راه می­روم و هنگام راه رفتن پاهایم چطور حرکت می کنند که راه رفتن عادی خود را فراموش کرد.

رشته فلسفه در مقطع کارشناسی

آنچه که دانشجویان فلسفه در مقطع کارشناسی میخوانند، سیر فلسفه غرب از زمان یونان، فلسفه یونان تا عصر حاضر، سیر فلسفه اسلامی، مفاهیم اصلی که در فلسفه اسلامی وجود دارد و پاسخ هایی که اسلام به آن می دهد و مواردی مانند فلسفه دین، فلسفه اخلاق و... است.

موقع انتخاب رشته حتماً به این موضوع توجه کنید که وقتی می گوییم فلسفه، منظورمان فلسفه غرب است و اگر بخواهیم نظر اسلام را در مورد مسائل کلی زندگی بدانیم، باید به عبارت فلسفه اسلامی اشاره کنیم. یعنی دانشجویان این رشته، وقتی رشته فلسفه را انتخاب می‌کنند، بیشتر فلسفه غرب را بررسی می‌کنند و اگر بخواهند از نگاه اسلام بررسی کنند، باید رشته فلسفه اسلامی را بخوانند.

دانشجویان رشته فلسفه، مقداری از فلسفه اسلامی و دانشجویان رشته فلسفه اسلامی، مقداری از فلسفه غرب را مطالعه می کنند اما کلیت آن ها متفاوت است.

خود رشته فلسفه فقط زیر شاخه رشته انسانی است، اما گرایش های فلسفه یعنی فلسفه و حکمت اسلامی، فلسفه و عرفان اسلامی و فلسفه و کلام اسلامی در هر سه رشته تجربی ریاضی و انسانی وجود دارد.

 فلسفه و کلام بدین صورت است که شما بتوانید با استدلال و بیان، سوالات اساسی زندگی را از نظر اسلام توضیح دهید و توجیه کنید.

 فلسفه و حکمت اسلامی به این صورت است که دانشجو یاد می‌گیرد از راه عقل به شناخت امور بپردازد و بتواند صاحب نظر شود.

 فلسفه و عرفان اسلامی مسائلی در مورد پرداختن به سوالات اساسی از طریق عشقو بدون واسطه  را بیان می کند.

سوالات اساسی زندگی و یافتن پاسخ آن ها باید برای دانشجویان این رشته مهم باشد.

بازار کار رشته فلسفه

فارغ التحصیل این رشته می تواند معلم فلسفه شود، یا در دانشگاه فرهنگیان یا با آزمون استخدامی یا به عنوان معلم حق التدریس و یا سایر روش های تدریس به معلمی بپردازد. همچنین در صورت تحصیل در مقاطع بالاتر  دانشجو می تواند این رشته را در دانشگاه تدریس کند و یا هیئت علمی دانشگاه شود. ‏

نویسنده، منتقد یا محقق شدن هم برای فارغ التحصیلان این رشته مناسب است. بازار کار آن چندان داغ نیست و فارغ التحصیل خودش باید به دنبال آن باشد. جدا از بازار کار، فارغ التحصیل شدن از این رشته در صورتی که به آن علاقه داشته باشید، دیدگاه و علم جامعی به آدم می‌دهد و قطعاً قبل از انتخاب این رشته و بعد از فارغ التحصیل شدن، دیدگاه فرد متفاوت می‌شود. گویا این رشته بیشتر به درد زندگی میخورد تا به درد شغل و کار. هرچند که نباید ناامید شوید و اگر واقعا به دنبال آن باشید، حتما کاری مربوط به آن پیدا می کنید.

رشته فلسفه در مقاطع بالاتر

 در مقطع کارشناسی ارشد طبق آخرین دفترچه، یعنی دفترچه انتخاب رشته کارشناسی ارشد ۹۹، رشته های:

 فلسفه

 فلسفه هنر

 فلسفه و حکمت اسلامی

 فلسفه دین

 رشته اخلاق گرایش فلسفه اخلاق

 در زیر مجموعه تاریخ و فلسفه علم،

 رشته فلسفه علم

وجود دارد.

 در مقطع دکتری گرایش های زیادی برای این رشته وجود دارد. در مجموعه فلسفه و کلام اسلامی، رشته­‌های:

 حکمت متعالیه

کلام امامیه

 کلام با گرایش کلام اسلامی

فلسفه و کلام اسلامی

 مذاهب کلامی

شیعه شناسی

کلام شیعه با گرایش امامت

 وهابیت شناسی

 مذاهب اسلامی- تقریب

گرایش‌های رشته فلسفه فراوان است.

در زیر مجموعه فلسفه، رشته‌­های:

 فلسفه با گرایش های فلسفه معاصر، فلسفه عصر جدید، فلسفه یونان و قرون وسطی

  فلسفه دین

 فلسفه حقوق

 فلسفه اخلاق

فلسفه تطبیقی

 فلسفه هنر

 حکمت هنرهای دینی

 فلسفه علوم اجتماعی

در زیر مجموعه فلسفه علم، رشته­های:

 علم و فناوری با گرایش های فناوری- فلسفه علم

 فلسفه فیزیک

در زیر مجموعه فلسفه تعلیم و تربیت، رشته­‌ی:

فلسفه تعلیم و تربیت

وجود دارد.

رزرو مشاوره پارس آموزان